Drijflaagwaarnemingen

Het Nieuwe Meer

Amsterdam aan Zee

Amsterdam aan Zee

Het Nieuwe Meer zoals we dat nu kennen, gelegen ten noorden van het Amsterdamse Bosplan[1] is in 1956 aan de noordzijde sterk vergroot ten gevolge van zandwinning.

Overzichtskaart van Het Nieuwe Meer afkomstig van een Oeverlandenkalender.

Overzichtskaart van Het Nieuwe Meer afkomstig van een Oeverlandenkalender.

De Wikipedia vermeldt hierover:

“Een groot deel van de Riekerpolder werd hiervoor vergraven tot Riekerplas, die onderdeel werd van de Nieuwe Meer. Ook de Riekermolen uit 1636 moest in 1956 hiervoor verdwijnen en verhuisde naar de Amsteldijk bij de Kalfjeslaan. Het gewonnen zand werd gebruikt voor de ophoging van de Westelijke Tuinsteden van Amsterdam. Sindsdien heeft het meer een diepte tot zo’n 35 meter.”

[1]Een park, dat net zo is aangeharkt als de opvattingen der kleinburgerlijke zielen die zich de bewoners van de hoofdstad noemen en de kaalgeschoren gazons tot de rijkdommen der natuur rekenen.

Een groen decor, de kerosinesproeituin van ’s lands nationale parkeerplaats, ruim 80 jaar geleden aangelegd om de illusie te laten voortbestaan dat echte natuur toch wel erg dichtbij is.”   

Tot zover over het Amsterdamse Bos en een citaat uit het verhaal 

‘Het avondrondje’, te lezen via

https://www.nederland-schrijft.nl/verhaal?pi=39&story_id=5688 .

Ten noorden van het meer ligt het natuur- en recreatiegebied De Oeverlanden dat al meer dan 30 jaar door de ‘Vereniging De Oeverlanden Blijven!’ beheerd wordt.

Het meer kent veel gezichten die beïnvloed worden door weersomstandigheden en seizoensinvloeden die ik veel sterker ervaar als in de stad. Er is grote variatie te vinden van de oevers met rietkragen, bos, strandjes en enkele steigers.

Het meer en de Oeverlanden hebben een vrij grote natuurwaarde[2] en zijn onmisbaar voor de stad en vormen een belangrijke buffer tussen de hoofdstedelijke honger naar nog mee bouwlocaties en de opdringerige expansiedrift van ’s lands Vliegtuigenparadijs.

[2] De natuurwaarde van dit natuur- en recreatiepark is erg groot. In het jubileumboek ‘Natuurlijk Noordelijke Oeverlanden’ dat in 2014 verscheen t.g.v. het 30-jarige bestaan van de VDOB! (Vereniging De Oeverlanden Blijven!) wordt in hoofdstuk 4 wordt over de grote biodiversiteit van het gebied gesproken.

P2280077 2821 300 MEW (72, TXT)

Zicht op het meer gezien vanaf de noordelijke oever

Wel wat kitscherig, maar ook wel mooi...

Wel wat kitscherig, maar ook wel mooi…

Het meer en zijn omgeving is niet vrij van problemen en tegenstrijdige belangen[3] De oevers aan de noordzijde van het meer worden al jarenlang aangetast door aangespoeld vuil. Het materiaal voornamelijk afkomstig van de bedrijvigheid aan de overzijde en van recreanten die het verschil niet weten tussen natuur en afvalbak. De variatie van het materiaal is groot, maar de verzamelingen bevatten steeds  dezelfde soorten afval: plastic flessen, EPS (piepschuim), tuinderijmateriaal, plastic zakken, verpakkingsmateriaal van supermarktvoedingsproducten, aanstekers, speelgoed (veel zandvormpjes), glazen drankflessen, hout, zonnebrandmiddelflesjes, touw, kleding, handdoeken, picknickkleden, slaapzakken,  aanstekers enzovoort.

Een van de vele aanstekers die ik in een oever aantrof

Een van de vele aanstekers die ik bij een oever aantrof

[3] Problemen in De Oeverlanden zijn o.a.: vervuiling, overlast van het ‘cruisegebied’ (*) en evenementen zoals festivals. Overbodige bomenkap heeft plaats gevonden t.g.v. een woonwagenkamp (dankzij de gemeente Amsterdam, de bewoners zijn daar niet schuldig aan!) en Waternet dat op vernielzuchtige wijze bomen heeft gekapt om een sloot langs het Jaagpadbos (**) schoon te kunnen houden. Meer over tegenstrijdige belangen volgt later.

 

Ook bouwpuin is rijkelijk aanwezig in de oevers van het meer.

Ook bouwpuin is rijkelijk aanwezig in de oevers van het meer.

De vuilsamenklontering, dat veel weg heeft van de ‘plastic soep’ (al lijkt het hier meer op ‘cup-a-soup’[4]) heeft zich in de loop der jaren vermengd met riet(-restanten) of is vergroeid met de uitlopers van boomwortels. Er zijn, hoe nadelig ook in milieu- en natuuropzicht deze ‘soep’ ook is, boeiende composities ontstaan die een schoonheid in zich hebben en voortdurend aan verandering onderhevig zijn.

[4] Cup-a-soup is een instantsoep (oplossoep). De vergelijking van de ‘afvalsoep’ met de ‘plastic soep’ heb ik gemaakt omdat de oeverlandenafvalsoep, plastic soep is op zeer kleine schaal. De oeverlandenafvalsoep heeft overeenkomsten met de gigantische oceaansoep: het ontstaan, gevolgen en de samenstelling zijn nagenoeg hetzelfde(***).

P2280124 2015 400 MEW

De skulpturen lijken in veel opzichten op collages.

P2280131 2015 400 MEW

En er spelen meer elementen die beeldbepalend zijn een rol. Uiteraard ook het water waar deze kunstzinnige samenstellingen op drijven of soms gedeeltelijk in ‘verzonken’ zijn. Het water waarin altijd weerspiegelingen zijn te zien van wolkenluchten, al dan niet afgewisseld met het hemelse blauw[5], of bijvoorbeeld een overhangende tak, leent zich dan als een achtergrond. De gelaagdheid van het beeld maakt de taferelen interessant. Het water is helder en laat als wonderspiegel tegelijkertijd de diepte zien van de compositie. Op de bodem van het baaitje of de plas binnen de beschoeiing is wrakhout te zien of ander ingegroeid materiaal, zoals plastic zakken.  Drijvende voorwerpen lijken te zweven.

[5] Men kan zelfs de skulpturen ‘kosmisch’ noemen, de wolken kunnen zich kilometers hoog boven het aardoppervlak bevinden.

P2280127 1813 400 MEW

Het zonlicht is de perfecte belichting van de skulptuur. Dit soort samenstellingen van ‘toevallige’ elementen inspireerde mij tot het maken van deze serie ‘Drijfwaarnemingen’[6].

[6] ‘Drijfwaarnemingen’. Ik noem ze zo, maar Hoogheemraadschap Rijnland bedoelt met deze aanduiding de drijvende lagen van algen. Verschillende betekenissen dus.

P2280132 2015 400 MEW

 

De maker van dit kunstwerk heet Toeval.

De maker van dit kunstwerk heet Toeval.

(*), (**), (***) Toelichting volgt.

© Culturele Verschijnselen/Bart Rovers, MijnEigenWerk 2016- 2017    Alle rechten voorbehouden.  Overname van beeld en tekst is verboden!

Dit bericht is geplaatst in Afvalskulptuur. Bookmark de permalink.